071 - 572 05 20
0 / 0,00

Saunarituelen over de hele wereld

Wij kennen de moderne sauna toch voornamelijk als onderdeel van een heerlijk luxe en ontspannend dagje in de thermen.

Een plek waar we, gedurende een paar lome uurtjes, de vertrouwde houten saunacabine graag afwisselen met Turkse stoombaden, verfrissende wisselbaden en fijne gezichts- en lichaamsbehandelingen.

Maar waar komt de sauna nou eigenlijk vandaan? En wat zijn nu de verschillende tradities over de wereld heen ten aan zien van het saunabezoek?

Als saunakenners zijn dit vragen die wij natuurlijk waanzinnig interessant vinden en in dit artikel dan ook graag voor u beantwoorden!

De geschiedenis van de sauna

De moderne sauna stamt af van de traditionele sauna’s uit Finland.

De vroegere Finnen woonden in deels onder de grond gebouwde hutten. Ze legden in het vuur verhitte stenen door het hele onderkomen om deze te verwarmen en kwamen er achter dat het binnen significant warmer werd wanneer er water over deze stenen werd gegoten.

De sauna gaat in dit koude Scandinavische land dus al duizenden jaren terug en met 3 miljoen sauna’s op 5 miljoen inwoners mag het duidelijk zijn dat deze nu een substantieel onderdeel is van de Finse cultuur.

De Finnen zien de sauna dan ook als meer dan een luxe plek om lekker te ontspannen met vrienden en familie; de sauna is voor hen nagenoeg een noodzaak. In Finland werden vroeger zelfs alle baby’s geboren in de sauna!

Maar hoewel Finland een flinke rol heeft gespeeld in de ontwikkeling van de sauna zoals wij deze nu kennen, zijn er ook eigen varianten van de sauna ontstaan op het Amerikaanse continent. Zo zal de zweethut vanuit de Amerikaans-Indiaanse cultuur u wellicht bekend in de oren klinken. Deze wordt tegenwoordig namelijk nog vaak gebruikt in spirituele reinigingsrituelen. Maar ook de temazcal uit Mexico is een type sauna die geheel onafhankelijk is ontwikkeld. Deze werd echter voornamelijk gemaakt van klei of steen in plaats van het welbekende hout.

Interessant: de sauna heeft zich in de Baltische landen nagenoeg parallel ontwikkeld aan Finland. De saunacultuur speelt hier dan ook nog steeds een belangrijke rol in het dagelijks leven.

Tot slot mogen we natuurlijk het stoombad ook niet vergeten. Hoewel deze natuurlijk een andere, veel nattere, techniek gebruikt, is de geschiedenis van het stoombad evengoed op de reiniging van lichaam en geest gericht. Ook zijn stoombaden een belangrijk onderdeel van de cultuur in het oude Romeinse Rijk geweest. Net zoals de hamam dit nog steeds is in de Arabische cultuur.

Saunagewoonten over de hele wereld

Elk land heeft zijn eigen tradities en gewoonten ten aanzien van de sauna. Zo is het in sommige landen verplicht om naakt in de sauna te gaan terwijl dit in andere landen geheel niet zo is. Sommige landen hebben ook een strikt beleid waarin mannen en vrouwen gescheiden naar de sauna gaan. In andere landen, zoals Nederland, is dit niet of enkel op specifieke dagen.

Maar sommige tradities hebben de grens overschreden. Zo is de van oorsprong Duitse ‘Aufguss’ ook bij ons bijzonder populair. Tijdens een Aufguss, ook wel opgieting, of op zijn Fins Löyly genoemd, wordt er door een opgieter/saunameester met essentiële oliën verrijkt water verdeeld over de saunakachel. Daarna wordt deze vochtige en geurige warmte verspreid door te zwaaien met bijvoorbeeld een handdoek.

Ook zijn we allemaal natuurlijk bekend met de koude douche na de sauna. Los van dat dit heerlijk verfrissend is, stamt dit af van de gewoonte van de Finnen (maar ook de saunagangers in Estonia, Letland, Litouwen en Rusland) om na of tijdens de sauna naar buiten te sprinten en in het dichtstbijzijnde, en soms bevroren, meer te springen. Bij afwezigheid van een meer werd er ook vaak simpelweg in de sneeuw rond gerold.

Sterker nog, dit gebeurt vandaag de dag nog steeds in deze landen!

Een traditie die wij in Nederland niet of nauwelijks tegenkomen is het masseren of licht op de huid slaan met bundels natte, bebladerde, berkentakjes. Dit wordt gedaan om de poriën en cellen nog meer te stimuleren en het zweten daarmee te bevorderen.

Tot slot een traditie, of wellicht een geloof, die wij in onze moderne sauna’s absoluut niet tegenkomen: voor onze noorderburen is de sauna namelijk zo’n belangrijk onderdeel van het leven dat gelooft wordt dat er een elfje of een soort kaboutertje in de sauna leeft. Deze wordt ook wel saunatonttu of een bannik in het Russisch genoemd. Om te voorkomen dat deze herrie gaat schoppen wordt deze uitermate gerespecteerd en wordt zelfs de sauna soms alleen voor hem verhit. Als tegendienst waarschuwt de saunatonttu voor eventuele brand of straft hij mensen die zich niet netjes in de sauna gedragen.

Wat de oude tradities ook zijn, wij zijn blij dat de sauna vanuit Finland is overgekomen en dat wij hier ook regelmatig van mogen genieten.

U bent van harte welkom om te onderzoeken of de saunatonttu toch niet stiekem in één van onze sauna’s verstopt zit. Maar wij zien u ook graag tegemoet als u gewoon even lekker wilt onthaasten na een drukke week!